Bir Paradigma Değişimi: TERSİNE MENTORLUK

Bir Paradigma Değişimi: TERSİNE MENTORLUK

6 Temmuz 2020 - 09:21
By

Tüm dünyada artan rekabet, şirketlerin karlılıklarını ve sürdürülebilirliklerini devam ettirme istekleri, yaşanan dijital gelişmeler, iş dünyasında yeni ve yaratıcı yöntemlerin keşfedilmesini zorunlu kılıyor. Bu konuya kafa yoran insanlar, süregelen alışkanlıkların dışında düşünmeye çalışarak fayda üretecek sistemler geliştirmeye çalışıyorlar.

Diğer yandan iş yaşamına yeni giren taze beyinler ve bu kitlenin farklı gelişim süreçleri, beklentileri, globelleşmeye olan yatkınlıkları, onları istihdam edebilecek yeterlilik ve kalitede iş ortamlarını da gerekli kılıyor.

Tersine mentorluk da geleneksel mentorluğu tersine çeviren yenilikçi bir yaklaşım olarak dikkat çekici bir paradigma değişimini içermektedir. Sosyal platformların gücünü kullanmak, dijital yenilikleri hayata geçirmek, trendlerin takibi konuları tersine mentorlukta önemli bir yer tutmaktadır. Yanı sıra şirketlerin hiyerarşik yapılarının bu yaklaşımlara uygun üretimi destekleyecek şekle gelmesi için de rehberlik sağlamaktadır.

Bu ihtiyacın oluşması aklımıza şu soruyu da getiriyor;

“Acaba kıdemli olan çalışan ya da yöneticiler kendilerini değişen ve yenilenen dünyaya adapte etmekte zorlanıyorlar mı?” ya da “Yenilikçi bakış açısı ve değişim uzun süre iş dünyasında olanlar için zorlu bir süreç mi?”

Kişisel değerlendirmem her iki soru için de evet cevabının ağır bastığı yönünde, istisnaları hariç tutarak tabi ki.

Başlangıcı yüzyıllar öncesine dayanan mentorluk yaklaşımı; şirketlerin gelişimlerine destek olmak, şirket içi deneyimleri büyütmek ve faydaya çevirmek, kariyer yönetimi ve benzeri alanlarda kendini kanıtlamış bir yöntem ve iş dünyasında devamlılığını da sürdürecek bir yaklaşım.

Tersine mentorluk kavramı ilk olarak General Electric CEO’su Jack Welch tarafından 1999 yılında ortaya konmuştur. Welch ve ekibi internet ve teknoloji konusunda genç çalışanlardan mentorluk almışlar ve tersine mentorluk yaklaşımı birçok önemli şirket tarafından o zamandan beri kullanılan bir yöntem haline gelmiştir.

Bana göre bu konudaki en ideal tanım 2018 yılında Breck’in yaptığı; “Yeni nesil çalışanların, kıdemli çalışan ve yöneticilere gerekli desteği ve bilgiyi sağlamaya yönlendiren, nesiller arası bir yaklaşım” tanımıdır.

Geleneksel mentorluk ile tersine mentorluk arasındaki fark sadece mentor ve mentinin hiyerarşik olarak ters eşleşmesi değildir. Burada menti yeni kuşağın bakış açısını ve isteklerini kavrarken, mentor da geleneksel mentorluktaki faydayı almaya devam etmektedir. Dolayısı ile tersine mentorluk katma değer olarak geleneksel mentorluk yaklaşımından gelişimi desteklemek açısından daha büyük yarar sağlamaktadır. Mentor ve menti birlikteliği yenilikçiliği ve deneyimi birleştirerek, sürdürülebilir çözümlere ulaşmayı kolaylaştırır.

Bir başka farkı da geleneksel mentorlukta kurallar, resmiyet ve benzeri unsurlar varken, tersine mentorlukta daha doğal, daha derin bir iletişimin var olduğu çift yönlü bir gelişim ve değişim sürecinin olduğunun görülmesidir.

Tersine mentorluk; herkesin birbirinden öğrenebileceği bir şeylerin varlığını temsil etmesinden dolayı, organizasyonlarda paylaşımı da üst düzeye tırmandırır. Kuşakların birbirine daha güçlü bağlanmasını temin eder. Yenilikçiliği harekete geçirir, farklı bakış açıları ile zenginleşmeyi sağlar.

Tersine mentorluk uygulamasını yapılandırırken dikkat edilmesi gereken unsurların başında; menti konumunda olacak kişilerin öğrenmeye ve değişime açık olmaları gelmektedir. Bunun yanında sert hiyerarşiyi savunan orta ve üst düzey yöneticiler bu programlara daha dikkatle alınmalıdırlar.

Buraya kadar tersine mentorluğun şirketlere sağladığı faydalara ve daha çok iş sonuçlarını ilgilendiren bölümlerine değindim. Bunlar tabi ki son derece önemli; ancak bir de çalışan beklentileri, yönetici çalışan ilişkileri, üst düzey yönetimdeki tek seslilik, her çalışanın insan olmasından kaynaklı özellikleri konusunda da tersine mentorluk yaklaşımını kullanacak olan şirketler, bence asıl farkı yaratacak şirketler olacaklardır.

Ersin Denizseven

Eğitmen, Yönetici Koçu